{"id":4413,"date":"2023-04-04T13:13:56","date_gmt":"2023-04-04T11:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-future.eu\/?p=4413"},"modified":"2023-04-04T13:14:06","modified_gmt":"2023-04-04T11:14:06","slug":"historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku","title":{"rendered":"Historia pisana tramwajami: powstanie komunikacji w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n<p>Tramwaje w Gda\u0144sku zacz\u0119\u0142y kursowa\u0107 jako jedne z pierwszych w Europie. Ten rodzaj transportu w drugiej po\u0142owie XIX wieku sta\u0142 si\u0119 bardzo popularny. Ludzie aktywnie z niego korzystali. P\u00f3\u017aniej z tramwaj\u00f3w mo\u017cna by\u0142o korzysta\u0107 we wszystkich europejskich miastach o znacznej liczbie mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 pisze <a href=\"http:\/\/gdansk-future.eu\">gdansk-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1389891ddc4\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1389891ddc4\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku\/#Poczatek_stworzenia_w_XX_wieku\" title=\"Pocz\u0105tek stworzenia w XX wieku\">Pocz\u0105tek stworzenia w XX wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku\/#Elektryfikacja_i_rozwoj_na_poczatku_XX_wieku\" title=\"Elektryfikacja i rozw\u00f3j na pocz\u0105tku XX wieku\">Elektryfikacja i rozw\u00f3j na pocz\u0105tku XX wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku\/#Funkcjonowanie_tramwajow_w_okresie_II_Rzeczypospolitej\" title=\"Funkcjonowanie tramwaj\u00f3w w okresie II Rzeczypospolitej\">Funkcjonowanie tramwaj\u00f3w w okresie II Rzeczypospolitej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku\/#Okres_powojenny\" title=\"Okres powojenny\">Okres powojenny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku\/#Wspolczesnosc\" title=\"Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107\">Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poczatek_stworzenia_w_XX_wieku\"><\/span>Pocz\u0105tek stworzenia w XX wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Historia komunikacji miejskiej w Gda\u0144sku rozpoczyna si\u0119 w 1864 roku, kiedy zosta\u0142 uruchomiony omnibus konny Gda\u0144sk &#8211; Sopot. Jednak jego \u201ekariera\u201d jako pojazdu by\u0142a kr\u00f3tkotrwa\u0142a, poniewa\u017c zosta\u0142 zawieszony po 7 latach z powodu konkurencji ze strony kolei. Na nowy \u015brodek transportu mieszka\u0144cy miasta nie musieli d\u0142ugo czeka\u0107 \u2013 w 1873 roku zostaje uruchomiony tramwaj konny. Pierwsza zajezdnia powstaje w Oliwie przy ulicy Pomorskiej, a transport kursuje przez Wrzeszcz do Oliwy.<\/p>\n\n\n\n<p>Rok p\u00f3\u017aniej t\u0119 lini\u0119 tramwajow\u0105 zawieszono, a raczej skr\u00f3cono do Wrzeszcza, gdzie przy ul. Partyzant\u00f3w powstaje nowa zajezdnia. Zajezdnia w Oliwie zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 jako fabryka myd\u0142a, a rozw\u00f3j sieci tramwajowej skoncentrowa\u0142 si\u0119 w kierunku po\u0142udniowym, czyli do Oruni. W 1883 roku otwarto tras\u0119 przez ulic\u0119 D\u0142ug\u0105 w kierunku Bramy \u017bu\u0142awskiej i Dolnego Miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1894 roku dawny gda\u0144ski przewo\u017anik Danziger Strassen Eisenbahn zosta\u0142 przej\u0119ty przez berli\u0144sk\u0105 firm\u0119 AEG. W tym samym roku podj\u0119to decyzj\u0119 o elektryfikacji sieci tramwajowej. Pierwszy tramwaj elektryczny uruchomiono dwa lata p\u00f3\u017aniej ze \u015ar\u00f3dmie\u015bcia do Siedlec i Orunia, a do ko\u0144ca 1896 roku elektryfikacja obj\u0119\u0142a ca\u0142\u0105 sie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Elektryfikacja_i_rozwoj_na_poczatku_XX_wieku\"><\/span>Elektryfikacja i rozw\u00f3j na pocz\u0105tku XX wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wraz z elektryfikacj\u0105 sieci ponownie zmienia si\u0119 w\u0142a\u015bciciel gda\u0144skich tramwaj\u00f3w. Na pocz\u0105tku wieku powsta\u0142a firma Allgemeine Strassen und Eisenbahn Gesellschaft. W 1899 roku powsta\u0142a druga tego typu firma, ale ju\u017c w Nowym Porcie &#8211; Danziger Elektrische Strassenbahn. Jednak ju\u017c w 1904 roku obie firmy zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Danziger Elektrische Strassenbahn AG.<\/p>\n\n\n\n<p>Tymczasem uruchomione zosta\u0142o po\u0142\u0105czenie pomi\u0119dzy \u015ar\u00f3dmie\u015bciem a Nowym Portem z Wrzeszczem przez Brze\u017ano. Przywr\u00f3cono r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czenie pomi\u0119dzy Wrzeszczem a Oliw\u0105, ale w innym kontek\u015bcie. Szyny zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c umieszczone wzd\u0142u\u017c ulicy Szerokiej do \u017buraw.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1908 roku sie\u0107 tramwajowa z Oliwy zosta\u0142a przed\u0142u\u017cona do k\u0105pieliska w Jelitkowie. W tym samym czasie fabryka myd\u0142a na ulicy Pomorskiej ponownie zostaje przekszta\u0142cona na potrzeby komunikacyjne. Sta\u0142o si\u0119 to zaledwie osiem lat po zbudowaniu zajezdni w Nowym Porcie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Funkcjonowanie_tramwajow_w_okresie_II_Rzeczypospolitej\"><\/span>Funkcjonowanie tramwaj\u00f3w w okresie II Rzeczypospolitej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsza po\u0142owa lat 20. XX wieku to okres stagnacji w sieci tramwajowej. Jednak ju\u017c pod koniec dekady dokonano znacznych inwestycji w perspektywiczne kierunki. W eksploatacj\u0119 wprowadzono tras\u0119 do Stog\u00f3w z \u015ar\u00f3dmie\u015bcia, kt\u00f3r\u0105 budowano rekordowo d\u0142ugo &#8211; pierwsze prace rozpocz\u0119to oko\u0142o 1917 roku, a torowisko uruchomiono dopiero po dziesi\u0119ciu latach.<\/p>\n\n\n\n<p>Kryzys gospodarczy przerwa\u0142 masowe plany rozbudowy sieci na terenie Rudnik\u00f3w i Suchanina. Jednak\u017ce w 1930 roku otwarto bardzo wa\u017cn\u0105 tras\u0119 od alei Zwyci\u0119stwa przez ulic\u0119 Hallera do skrzy\u017cowania alei Legion\u00f3w z ulic\u0105 Ko\u015bciuszki. W latach 30. XX wieku prace skupi\u0142y si\u0119 na \u015ar\u00f3dmie\u015bciu &#8211; sie\u0107 tramwajowa zosta\u0142a stworzona mi\u0119dzy innymi na Wa\u0142ach Jagiello\u0144skich, a Targ W\u0119glowy otrzyma\u0142 dwa tory. Przebudowano tak\u017ce sie\u0107 trakcyjn\u0105, adaptuj\u0105c j\u0105 pod nowe pantografy.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"669\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-42.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4414\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-42.png 800w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-42-300x251.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-42-768x642.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-42-696x582.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Najwa\u017cniejsz\u0105 inwestycj\u0105 tego okresu by\u0142o budowanie ca\u0142kowicie nowej zajezdni na ulicy Wita Stwosza. Jej oddanie do u\u017cytku nast\u0105pi\u0142o w 1935 roku, chocia\u017c charakterystyczny topografia muru na \u015bcianie wskazuje na rok 1934. W tym samym czasie zajezdnia na ulicy Partyzant\u00f3w zostaje przekazana do u\u017cytku parku autobusowego.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie II wojny \u015bwiatowej komunikacja miejska dzia\u0142a\u0142a normalnie. Planowano zlikwidowa\u0107 po\u0142\u0105czenia w kierunku Siedlec i Orunia, zast\u0119puj\u0105c je sieci\u0105 trolejbusow\u0105. Ostatecznie tak si\u0119 nie sta\u0142o i trolejbusy gda\u0144skie je\u017adzi\u0142y na nowo powsta\u0142ej sieci w Gda\u0144sku (w\u00f3wczas Gotenhafen). Pierwszy tramwaj w zniszczonym Gda\u0144sku przejecha\u0142 w czerwcu 1945 roku. Istniej\u0105 jednak rozbie\u017cno\u015bci co do daty.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Okres_powojenny\"><\/span>Okres powojenny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po wojnie prace koncentrowa\u0142y si\u0119 na odbudowie zniszczonej infrastruktury. Przywr\u00f3cenie komunikacji tramwajowej na ulicach Ogarnej \u2013 \u017babi Kruk \u2013 Toru\u0144skiej, Korzennej i Szerokiej. Torowisko w ci\u0105gu ulicy D\u0142ugiej i D\u0142ugiego Targu by\u0142o u\u017cywane tylko tymczasowo do otwarcia alternatywnej trasy w 1959 roku i prowizorycznego mostu przez Now\u0105 Mot\u0142aw\u0119, kt\u00f3ry by\u0142 u\u017cywany do 1989\/90 roku. Likwidacja ruchu tramwajowego w obr\u0119bie \u015ar\u00f3dmie\u015bcia jest jedynie wynikiem doktryny urbanistycznej w\u0142adz komunistycznych, kt\u00f3re interpretowa\u0142y je przede wszystkim jako zesp\u00f3\u0142 budownictwa spo\u0142ecznego otoczony obwodnicami.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1484\" height=\"847\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-43.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4417\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-43.png 1484w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-43-300x171.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-43-768x438.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-43-696x397.png 696w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-43-1068x610.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1484px) 100vw, 1484px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Pierwsz\u0105 wi\u0119ksz\u0105 inwestycj\u0119 wykonano w 1946 roku \u2013 uruchomiono tramwaj a\u017c do Sopotu, w rejonie skrzy\u017cowania alei Niepodleg\u0142o\u015bci i ulicy Reja. Trasa ta funkcjonowa\u0142a jednak niezwykle kr\u00f3tko, gdy\u017c tory rozebrano na pocz\u0105tku lat 60. Zdecydowano w\u00f3wczas, \u017ce komunikacja mi\u0119dzymiastowa powinna opiera\u0107 si\u0119 na SKM (uruchomiona do Sopotu w 1952 roku).<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 50. i 60. odbywa\u0142o si\u0119 \u201ezorganizowanie\u201d sieci tramwajowej. Celem by\u0142o stworzenie typowych p\u0119tli na ko\u0144cach tras. Pod koniec dekady tramwaje wracaj\u0105 na ulic\u0119 3 Maja. By\u0142o to spowodowane budow\u0105 nowego wiaduktu B\u0142\u0119dnik, kt\u00f3ry zosta\u0142 oddany do u\u017cytku 22 lipca 1970 roku. Dwa lata p\u00f3\u017aniej trasa do Oruni zosta\u0142a ca\u0142kowicie zamkni\u0119ta, a rok wcze\u015bniej tramwaje przesta\u0142y kursowa\u0107 przez Targ W\u0119glowy.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1977 roku przez Zasp\u0119 i Przymorze po\u0142o\u017cono strategicznie wa\u017cn\u0105 drog\u0119 od ulicy Ch\u0142opskiej przez dawny teren lotniska. Co ciekawe, terminal lotniska zosta\u0142 zamkni\u0119ty w ci\u0105gu zaledwie sze\u015bciu lat.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1399\" height=\"810\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-44.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4420\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-44.png 1399w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-44-300x174.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-44-768x445.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-44-696x403.png 696w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-44-1068x618.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1399px) 100vw, 1399px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Jako ostatnia z zupe\u0142nie nowych tras w PRL-u, powsta\u0142o po\u0142\u0105czenie tramwajowe z ulicy Hallera przez ulic\u0119 Kliniczn\u0105. By\u0142a to inwestycja maj\u0105ca na celu rozbudow\u0119 sieci kolejowej i sieci tramwajowej w kierunku Helma, kt\u00f3r\u0105 zrealizowano dopiero 27 lat p\u00f3\u017aniej. W tym okresie planowano r\u00f3wnie\u017c budow\u0119 autostrady do osiedla Morena.<\/p>\n\n\n\n<p>Schy\u0142ek ery pa\u0144stwa komunistycznego zako\u0144czy\u0142 si\u0119 odbudow\u0105 Mostu Siennickiego i demonta\u017cem tymczasowego mostu na Nowej Mot\u0142awie. W latach 90-tych jedyn\u0105 inwestycj\u0105 by\u0142a budowa trasy mi\u0119dzy ulic\u0105 \u0141\u0105kow\u0105 a Elbl\u0105sk\u0105 z od\u0142\u0105czeniem od sieci \u015ar\u00f3dmie\u015bcie w 1995 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wspolczesnosc\"><\/span>Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Przemiany gospodarcze zmusi\u0142y w\u0142adze lokalne do reorganizacji zarz\u0105dzania transportem publicznym. W tym celu pojawi\u0142 si\u0119 Zak\u0142ad Komunikacji Miejskiej, kt\u00f3ry w 2004 roku zosta\u0142 przekszta\u0142cony w sp\u00f3\u0142k\u0119 z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, a w 2005 roku ograniczy\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 do przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich (obs\u0142ugi taborowej). Organizacj\u0119 transportu (m.in. sprzeda\u017c bilet\u00f3w, rozk\u0142ady jazdy) przeniesiono do nowej jednostki organizacyjnej miasta \u2013 Zarz\u0105du Transportu Miejskiego.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1129\" height=\"593\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-45.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4423\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-45.png 1129w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-45-300x158.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-45-768x403.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-45-696x366.png 696w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-45-1068x561.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1129px) 100vw, 1129px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Od 2003 roku gda\u0144skie drogi przechodz\u0105 generalny remont. Wymieniane s\u0105 perony, wiaty, tory, sie\u0107 trakcyjna, rozjazdy itp. Zakres prac obj\u0105\u0142 obecnie prawie wszystkie odcinki, z wyj\u0105tkiem toru do Stog\u00f3w. W 2007 roku uruchomiono now\u0105 tras\u0119 tramwajow\u0105 do Che\u0142ma, dokonuj\u0105c jednocze\u015bnie drobnych korekt pierwotnych plan\u00f3w, a dok\u0142adnie przybli\u017caj\u0105c j\u0105 do budynk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Generalnie eksperci planuj\u0105 dalsze prowadzenie bada\u0144 uwarunkowa\u0144 i kierunk\u00f3w zagospodarowania przestrzennego, w tym ukierunkowan\u0105 rozbudow\u0119 sieci na teren lotniska. Miasto ma perspektywy w tym pytaniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tramwaje w Gda\u0144sku zacz\u0119\u0142y kursowa\u0107 jako jedne z pierwszych w Europie. Ten rodzaj transportu w drugiej po\u0142owie XIX wieku sta\u0142 si\u0119 bardzo popularny. Ludzie aktywnie z niego korzystali. P\u00f3\u017aniej z tramwaj\u00f3w mo\u017cna by\u0142o korzysta\u0107 we wszystkich europejskich miastach o znacznej liczbie mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 pisze gdansk-future.eu. Pocz\u0105tek stworzenia w XX wieku Historia komunikacji miejskiej w Gda\u0144sku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":2230,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2335,2656,2658,2657,2653,2314,2214,2327,2600,2655,2654,2315,2322,2650,2313],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4413","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-ciekawostki-o-transporcie","9":"tag-elektryfikacja-i-rozwoj-na-poczatku-xx-wieku","10":"tag-funkcjonowanie-tramwajow","11":"tag-funkcjonowanie-tramwajow-w-okresie-ii-rzeczypospolitej","12":"tag-historia-pisana-tramwajami-powstanie-komunikacji-w-gdansku","13":"tag-historia-transportu","14":"tag-historie-gdanska","15":"tag-infrastruktury-w-gdansku","16":"tag-okres-powojenny","17":"tag-poczatek-stworzenia-w-xx-wieku","18":"tag-powstanie-komunikacji-w-gdansku","19":"tag-rozwoj-transportu","20":"tag-tramwaje-w-gdansku","21":"tag-transport-gdansk-historia-i-fakty","22":"tag-transport-w-gdansku","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4413"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4426,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4413\/revisions\/4426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4413"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4413"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4413"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}