{"id":4602,"date":"2023-04-29T17:58:21","date_gmt":"2023-04-29T15:58:21","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-future.eu\/?p=4602"},"modified":"2023-04-29T17:58:52","modified_gmt":"2023-04-29T15:58:52","slug":"fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath","title":{"rendered":"Fizyk i burmistrz Gda\u0144ska Daniel Gralath"},"content":{"rendered":"\n<p>Daniel Gralath &#8211; fizyk i burmistrz Gda\u0144ska w XVIII wieku. Specjalista wykazywa\u0142 zainteresowanie naukami \u015bcis\u0142ymi. Wyniki jego rozprawy opublikowano w 1729 roku. Zauwa\u017ca si\u0119 jego wp\u0142yw na rozbudow\u0119 i rozw\u00f3j miasta na wybrze\u017cu Morza Ba\u0142tyckiego, pisze <a href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/\">gdansk-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a484c34b1fea\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a484c34b1fea\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath\/#Zyciorys\" title=\"\u017byciorys\">\u017byciorys<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath\/#Wielka_Aleja\" title=\"Wielka Aleja\">Wielka Aleja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath\/#Pomnik_Daniela_Gralatha\" title=\"Pomnik Daniela Gralatha\">Pomnik Daniela Gralatha<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath\/#Wplyw_w_spoleczenstwie\" title=\"Wp\u0142yw w spo\u0142ecze\u0144stwie\">Wp\u0142yw w spo\u0142ecze\u0144stwie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zyciorys\"><\/span>\u017byciorys<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Daniel Gralath urodzi\u0142 si\u0119 30 maja 1708 roku w Gda\u0144sku. Dorasta\u0142 w zamo\u017cnej rodzinie kupieckiej Karla Ludwiga Gralatha (1673-1713).<\/p>\n\n\n\n<p>Uczy\u0142 si\u0119 w Gda\u0144skim Gimnazjum Akademickim. Proces zdobywania wiedzy okaza\u0142 si\u0119 udany, poniewa\u017c w 1729 roku opublikowa\u0142 rozpraw\u0119 w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n<p>Od 1728 roku Daniel studiowa\u0142 w Halle, Marburgu, Lejdzie. Po powrocie do Gda\u0144ska o\u017ceni\u0142 si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 wybitnego przyrodnika Jacoba Theodora Kleina. P\u00f3\u017aniej wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w za\u0142o\u017ceniu Towarzystwa Przyrodniczego w rodzinnym mie\u015bcie. Sta\u0142o si\u0119 to w 1742 roku. Szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142 si\u0119 elektryczno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Od 1746 roku prowadzi\u0142 badania nad wynalazkiem Ewalda Kleista, wykonanym rok wcze\u015bniej w Kamieniu Pomorskim pod nazw\u0105 &#8222;butelka lejdejska&#8221;. Naukowiec zbudowa\u0142 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie bateri\u0119 z takich butelek i wyja\u015bni\u0142 jej dzia\u0142anie. Zmierzy\u0142 si\u0142\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy na\u0142adowanymi zakr\u0119tkami butelki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"734\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-93.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4603\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-93.png 800w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-93-300x275.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-93-768x705.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-93-696x639.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Specjalista napisa\u0142 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie prac\u0119 z elektrostatyki, 3-tomow\u0105 Geschichte der Elektricit\u00e4t (&#8222;Historia elektryczno\u015bci&#8221;), materia\u0142 opublikowany w latach 1747-1756 oraz bibliografi\u0119 wszystkich prac z elektrostatyki, Elektrische Bibliothek (\u201eBiblioteka elektryczna\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Jego wyniki zyska\u0142y uznanie w kraju i za granic\u0105. Towarzystwo Naukowe w Getyndze przyj\u0119\u0142o go do swoich szereg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W administracji Gda\u0144ska Gralath pracowa\u0142 od 1754 roku. By\u0142 tak\u017ce \u0142awnikiem od 1754 roku, doradc\u0105 od 1758 roku, burgrabi\u0105 kr\u00f3lewskim od 1762 roku. Na stanowisku burmistrza Gda\u0144ska pracowa\u0142 od 1763 roku a\u017c do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wielka_Aleja\"><\/span>Wielka Aleja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Najstarszy miejski kompleks zieleni w Polsce. Powsta\u0142 w formie dwukilometrowej czterorz\u0119dowej alei. To Daniel Gralath za\u0142o\u017cy\u0142 jedn\u0105 z najcenniejszych zielonych atrakcji Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n<p>W testamencie przekaza\u0142 100 tysi\u0119cy gulden\u00f3w na budow\u0119 kompleksu i utrzymanie podmiejskiego nabrze\u017ca. W latach 1768-1770 przez g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 Gda\u0144sk \u2013 Oliwa wytyczono prost\u0105 drog\u0119 z dwurz\u0119dowymi alejami spacerowymi po bokach. Drzewa, w tym lipa pospolita, zosta\u0142y sprowadzone z Holandii; odpowiedzialno\u015b\u0107 za planowanie i przygotowanie terenu powierzono kapitanowi Patzerowi; natomiast Johannowi Jeninowi powierzono opiek\u0119 nad terenami zielonymi w tym miejscu.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas wojen napoleo\u0144skich znaczna liczba drzew zosta\u0142a uszkodzona. W wyniku wyci\u0119li oko\u0142o 260 lip na odcinku 400 metr\u00f3w. Dzi\u0119ki staraniom kupc\u00f3w Johannesa Labesa i Karla G. Heinrichsdorfa szybko uzupe\u0142niono zniszczone fragmenty alei.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1059\" height=\"595\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-94.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4606\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-94.png 1059w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-94-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-94-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-94-696x391.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1059px) 100vw, 1059px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XIX wieku zniszczono \u015bredniowieczny ko\u015bci\u00f3\u0142 Wszystkich Bo\u017cych Anio\u0142\u00f3w, po\u0142o\u017cony na wsch\u00f3d od g\u0142\u00f3wnej alei. W 1822 roku miasto przej\u0119\u0142o koszty utrzymania kompleksu teren\u00f3w zielonych; Aleja sta\u0142a si\u0119 odwiedzan\u0105 promenad\u0105 miejsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W XIX wieku teren wzd\u0142u\u017c alei zosta\u0142 zabudowany nie tylko kawiarniami i restauracjami, ale tak\u017ce cmentarzami, placami sportowymi i parkami. W 1872 roku uruchomiono nawet tramwaj konny. W 1893 roku na dzisiejszej ulicy Smoluchowskiego zosta\u0142 umieszczony du\u017cy g\u0142az na cze\u015b\u0107 Daniela Gralatha.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku zainstalowano o\u015bwietlenie elektryczne, pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nowe domy mieszkalne. W latach dwudziestych XX wieku na Alei przeprowadzono przebudow\u0119, kt\u00f3ra obejmowa\u0142a utworzenie dw\u00f3ch oddzielnych jezdni o twardej nawierzchni o szeroko\u015bci ponad 5 metr\u00f3w, pasa tramwajowego o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 7 metr\u00f3w i rozpocz\u0119cie \u015bcie\u017cek rowerowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Po II wojnie \u015bwiatowej straty drzew na Alei oszacowano na 15%. W sumie zachowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o 1300 drzew. Pod koniec lat 60. przylegaj\u0105ce do prospektu cmentarze zosta\u0142y zlikwidowane i przekszta\u0142cone w park. W latach 70. system drogowy przeszed\u0142 dalsze zmiany. Nast\u0105pi\u0142o przesuni\u0119cie tor\u00f3w i poszerzenie drogi do Gda\u0144ska oraz dodanie nowej tr\u00f3jpasmowej drogi do Wrzeszcza &#8211; dawne alejki dla pieszych sta\u0142y si\u0119 niedost\u0119pne dla nich.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pomnik_Daniela_Gralatha\"><\/span>Pomnik Daniela Gralatha<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, zosta\u0142 uhonorowany w mie\u015bcie zaledwie 126 lat po jego \u015bmierci, a g\u0142az, kt\u00f3ry jest dzisiaj, zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty w 1893 roku. W tym czasie Gda\u0144sk znajdowa\u0142 si\u0119 pod kontrol\u0105 prusko-niemieck\u0105 po I rozbiorze Polski w 1772 roku. Wtedy Niemcy stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej pewne siebie pod rz\u0105dami Cesarza Wilhelma II. W latach trzydziestych Wielka Aleja zosta\u0142a przemianowana na Hindenburg Allee i pozosta\u0142a ni\u0105 a\u017c do upadku miasta w 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"902\" height=\"622\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-95.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4609\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-95.png 902w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-95-300x207.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-95-768x530.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-95-218x150.png 218w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-95-696x480.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 902px) 100vw, 902px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Podczas okupacji przez wojska radzieckie Aleja zosta\u0142a przemianowana na cze\u015b\u0107 radzieckiego marsza\u0142ka Konstantego Rokossowskiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 ministrem obrony Polski w 1949 roku. Aleja w ko\u0144cu sta\u0142a si\u0119 znana pod obecn\u0105 nazw\u0105 Aleja Zwyci\u0119stwa w 1956 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas pr\u00f3b powojennego rz\u0105du polskiego oczyszczenia Gda\u0144ska ze wszystkich \u015blad\u00f3w jego niemieckiej historii, pami\u0105tkowy g\u0142az Gralath pozosta\u0142, ale zosta\u0142 ponownie po\u015bwi\u0119cony ku czci harcerzy pomordowanych przez nazist\u00f3wpodczas II wojny \u015bwiatowej i zainstalowano now\u0105 tablic\u0119. Kamie\u0144 zosta\u0142 ponownie po\u015bwi\u0119cony naukowcu dopiero w 2003 roku, kiedy pomnik harcerzy zosta\u0142 przeniesiony do innej cz\u0119\u015bci miasta, kamie\u0144 zosta\u0142 odnowiony, o\u015bwietlony i wyposa\u017cony w now\u0105 tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 by\u0142ego burmistrza Gda\u0144ska, w szczeg\u00f3lno\u015bci napisan\u0105 w zar\u00f3wno w j\u0119zyku niemieckim, jak i polskim. Finansowana inicjatywa by\u0142a (po raz drugi, jak wskazuje napis) przez w\u0142adze miasta.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wplyw_w_spoleczenstwie\"><\/span>Wp\u0142yw w spo\u0142ecze\u0144stwie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Zainicjowa\u0142 i wsp\u00f3\u0142finansowa\u0142 w swoim testamencie utworzenie Wielkiej Alei Lipowej mi\u0119dzy Gda\u0144skiem a Wrzeszczem. W 1901 roku na Alei przy skrzy\u017cowaniu z ul. Smoluchowskiego ustawiono kamie\u0144 upami\u0119tniaj\u0105cy Daniela Gralatha w postaci nier\u00f3wnego g\u0142azu z tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105. Po wojnie na kamieniu umieszczono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 ku czci harcerzy rozstrzelanych przez nazistowskich naje\u017ad\u017ac\u00f3w. W 2004 roku w pobliskim parku (Ma\u0142y B\u0142\u0119dnik) wzniesiono pomnik harcerzy, a na kamiennym kamieniu wmurowano now\u0105 tablic\u0119 ku czci Daniela Gralatha.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"747\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-96.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4612\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-96.png 800w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-96-300x280.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-96-768x717.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-96-696x650.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Spraw\u0119 wybitnego naukowca pr\u00f3bowali po jego \u015bmierci kontynuowa\u0107 jego dwaj synowie. Starali si\u0119 w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b zachowa\u0107 pami\u0119\u0107 o ojcu.<\/p>\n\n\n\n<p>Karol Fryderyk (1741-1818), najstarszy syn, by\u0142 rajc\u0105 miejskim, a za czas\u00f3w napoleo\u0144skiego Wolnego Miasta prezydentem senatu Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n<p>Daniel m\u0142odszy (1739-1809) by\u0142 profesorem, osi\u0105gn\u0105\u0142 rang\u0119 rektora Gimnazjum Akademickiego i by\u0142 autorem cennej pracy &#8222;Historia Gda\u0144ska&#8221; oraz rozprawy o przedawnieniu (1773), kt\u00f3ra podwa\u017ca rzekome prawa kr\u00f3la pruskiego do okupowanych ziem w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Obowi\u0105zki urz\u0119dnika nie kolidowa\u0142y z jego naukow\u0105 pasj\u0105. W 1743 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Towarzystwo Badaj\u0105ce Przyrod\u0119 \u2013 pierwsz\u0105 tego typu organizacj\u0119 w Polsce. Naukowiec zajmowa\u0142 si\u0119 szeroko zakrojonymi badaniami w dziedzinie elektrostatyki. Gralath opracowa\u0142 3-tomow\u0105 histori\u0119 bada\u0144 nad elektryczno\u015bci\u0105. Jego wk\u0142ad w ten kierunek, a obecnie spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukowa, uwa\u017ca za znacz\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Obrazy przekazane do Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku tworz\u0105 galeri\u0119 portret\u00f3w rodziny von Gralath, ale w kolekcji znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c portret Stanis\u0142awa Augusta. Ostatni kr\u00f3l polski by\u0142 ojcem chrzestnym jednego z cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Fakt ten dla wielu Polak\u00f3w pozostaje decyduj\u0105cy w kwestii spor\u00f3w co do tego, czyj jest uczony &#8211; niemiecki czy polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Daniel Gralath zosta\u0142 pochowany w bazylice Mariackiej w Gda\u0144sku w nieznanym miejscu. W Sulminie znajduje si\u0119 rodzinny grobowiec potomk\u00f3w, zbudowany w 1818 roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daniel Gralath &#8211; fizyk i burmistrz Gda\u0144ska w XVIII wieku. Specjalista wykazywa\u0142 zainteresowanie naukami \u015bcis\u0142ymi. Wyniki jego rozprawy opublikowano w 1729 roku. Zauwa\u017ca si\u0119 jego wp\u0142yw na rozbudow\u0119 i rozw\u00f3j miasta na wybrze\u017cu Morza Ba\u0142tyckiego, pisze gdansk-future.eu. \u017byciorys Daniel Gralath urodzi\u0142 si\u0119 30 maja 1708 roku w Gda\u0144sku. Dorasta\u0142 w zamo\u017cnej rodzinie kupieckiej Karla Ludwiga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":337,"featured_media":3972,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2816,2815,2825,2214,2820,2819,2638,2826,2821,2827,2817,2824,2640,2823,2818,2822],"moimportance":[33],"motype":[1122],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-4602","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-daniel-gralath","9":"tag-fizyk-i-burmistrz-gdanska-daniel-gralath","10":"tag-historia-nauki","11":"tag-historie-gdanska","12":"tag-jedna-z-najcenniejszych-zielonych-atrakcji-gdanska","13":"tag-najstarszy-miejski-kompleks-zieleni","14":"tag-naukowcow-z-gdanska","15":"tag-naukowcy-polscy","16":"tag-pomnik-daniela-gralatha","17":"tag-postep-naukowy","18":"tag-rozwoj-miasta","19":"tag-rozwoj-nauki","20":"tag-slawni-ludzie","21":"tag-utworzenie-wielkiej-alei-lipowej-miedzy-gdanskiem","22":"tag-wielka-aleja","23":"tag-wplyw-w-spoleczenstwie","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/337"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4602"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4615,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4602\/revisions\/4615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4602"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4602"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4602"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}