{"id":5317,"date":"2024-07-31T20:09:51","date_gmt":"2024-07-31T18:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-future.eu\/?p=5317"},"modified":"2024-07-31T20:10:03","modified_gmt":"2024-07-31T18:10:03","slug":"latarnia-morska-w-nowym-porcie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-5317-latarnia-morska-w-nowym-porcie","title":{"rendered":"Latarnia morska w Nowym Porcie"},"content":{"rendered":"\n

A czy wiesz, \u017ce latarnia morska mo\u017ce by\u0107 nie tylko punktem orientacyjnym dla \u017ceglarzy, ale tak\u017ce \u017cywym symbolem historii i przewodnikiem dla turyst\u00f3w? Takim wielofunkcyjnym obiektem jest ju\u017c od kilku stuleci latarnia morska w Nowym Porcie w Gda\u0144sku \u2013 pisze gdansk-future.eu<\/a>. Obiekt ten, b\u0119d\u0105cy niegdy\u015b gwarancj\u0105 bezpiecznej \u017ceglugi i rozwoju gospodarczego miasta, dzi\u015b pe\u0142ni funkcj\u0119 pomostu \u0142\u0105cz\u0105cego wielkie dziedzictwo morskie Gda\u0144ska <\/a>z dynamiczn\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 miasta.<\/p>\n\n\n\n

Gwiazda przewodnia Gda\u0144ska<\/h2>\n\n\n\n

Ju\u017c na pocz\u0105tku \u017ceglugi ludzko\u015b\u0107 rozumia\u0142a znaczenie latarni morskich. Portowe miasto Gda\u0144sk nie by\u0142o wyj\u0105tkiem. Ju\u017c w XIV wieku <\/a>na brzegu morza zainstalowano pierwsz\u0105 latarni\u0119 morsk\u0105, kt\u00f3rej \u015bwiat\u0142o by\u0142o widoczne z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci. Oficjalnie historia latarni morskich w Gda\u0144sku si\u0119ga 1482 roku, kiedy to wzniesiono pierwsz\u0105 tego typu kamienn\u0105 budowl\u0119. Jednak z biegiem lat sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a, \u017cegluga rozwin\u0119\u0142a si\u0119 i poprawi\u0142a, a potrzeby gospodarcze miasta wzros\u0142y. Dlatego odpowiedzi\u0105 na nowe wyzwania by\u0142a budowa nowej latarni morskiej w Nowym Porcie. To wa\u017cne wydarzenie dla miasta mia\u0142o miejsce w XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie w tym czasie miasto prze\u017cywa\u0142o rozw\u00f3j gospodarczy miasta, co prowadzi\u0142o do zapotrzebowania na si\u0142\u0119 robocz\u0105. Tereny na po\u0142udnie od istniej\u0105cego ju\u017c portu zacz\u0119li aktywnie zasiedla\u0107 robotnicy. Szybko rozros\u0142y si\u0119 w now\u0105 dzielnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwano Nowym Portem. Infrastruktura rozwija si\u0119 w szybkim tempie, wybudowano nawet po\u0142\u0105czenie kolejowe.<\/p>\n\n\n\n

Dwie stare latarnie morskie, kt\u00f3re sta\u0142y na stra\u017cy bezpiecznego przep\u0142ywu statk\u00f3w, nie mog\u0142y sprosta\u0107 powierzonym im obowi\u0105zkom, poniewa\u017c by\u0142y zbyt niskie, a \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a nie spe\u0142nia\u0142o ju\u017c \u00f3wczesnych wymaga\u0144. Dlatego w\u0142adze miasta postawi\u0142y zadanie opracowania projektu nowej latarni morskiej, kt\u00f3ra zapewni\u0142aby bezpieczn\u0105 \u017ceglug\u0119 w regionie. Aby zrealizowa\u0107 zadanie, konieczne by\u0142o zbudowanie latarni morskiej o co najmniej 8 metr\u00f3w wy\u017cszej od poprzedniej, zainstalowanie mocniejszych soczewek i zmiana \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a, poniewa\u017c poprzednie opcje wykorzystuj\u0105ce w\u0119giel lub naft\u0119 nie zapewnia\u0142y wystarczaj\u0105cego \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Po dok\u0142adnej analizie sytuacji zdecydowano, \u017ce bardziej op\u0142acalne b\u0119dzie zbudowanie nowej latarni morskiej ni\u017c rekonstrukcja starej. Prace ruszy\u0142y i w pa\u017adzierniku 1893 roku powsta\u0142a nowa latarnia morska, kt\u00f3ra mia\u0142a kszta\u0142t o\u015bmiok\u0105ta, o \u015brednicy 8,5 metra, by\u0142a wy\u017csza od poprzedniczki o 7 metr\u00f3w i mia\u0142a wysoko\u015b\u0107 27,3 metra. Latarni\u0119 zbudowano z czerwonej, wypalanej przy wysokiej temperaturze ceg\u0142y, zako\u0144czonej coko\u0142em samej latarni morskiej i niewielkim balkonem. Wie\u017c\u0119 zwie\u0144cza galeria i miedziana kopu\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Do o\u015bwietlenia zastosowano najnowocze\u015bniejsz\u0105 w\u00f3wczas technologi\u0119 lamp \u0142ukowych, kt\u00f3ra dawa\u0142a znacznie wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a ni\u017c poprzednie technologie. Lampa zastosowana w nowej latarni morskiej dawa\u0142a mocne bia\u0142e \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re by\u0142o widoczne nawet we mgle. Na budow\u0119 latarni wydano og\u00f3\u0142em 156 tysi\u0119cy marek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kula czasu<\/h2>\n\n\n\n

Na iglicy latarni morskiej umieszczono tzw. kul\u0119 czasu. Mechanizm ten zosta\u0142 przeniesiony do nowej budowli od swojej starszej poprzedniczki. Codziennie w po\u0142udnie opiekunowie otrzymywali sygna\u0142 z Kr\u00f3lewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Berlinie, po czym uruchamiali mechanizm. Nast\u0119pnie, po uruchomieniu, wzd\u0142u\u017c masztu latarni morskiej opada\u0142a du\u017ca, siedemdziesi\u0119ciokilogramowa kula. By\u0142 to sygna\u0142 dla wszystkich statk\u00f3w w pobli\u017cu, aby dok\u0142adnie nastawili swoje chronometry. Procedura ta by\u0142a konieczna dla precyzyjnego funkcjonowania \u017ceglugi w regionie. Dzi\u0119ki temu, \u017ce kula czasu zosta\u0142a umieszczona w centrum iglicy latarni morskiej, sam sprz\u0119t optyczny zosta\u0142 przesuni\u0119ty ze \u015brodka latarni morskiej o ponad metr, tak aby kula opadaj\u0105c nie uszkodzi\u0142a drogiego sprz\u0119tu.<\/p>\n\n\n\n

Z biegiem lat, zw\u0142aszcza po pojawieniu si\u0119 radia, taki anachronizm jak kula czasu okaza\u0142 si\u0119 niepotrzebny. A kiedy po pot\u0119\u017cnej burzy mechanizm si\u0119 popsu\u0142, postanowiono go nie naprawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 latarni morskiej<\/h2>\n\n\n\n

Budowla by\u0142a \u015bwiadkiem wszystkich wa\u017cnych wydarze\u0144 miasta: obu wojen <\/a>\u015bwiatowych, zmiany w\u0142adzy, a nawet ca\u0142ych epok, co nie mog\u0142o nie odbi\u0107 si\u0119 na jej stanie.. Ponadto woda morska, sztormy i zjawiska atmosferyczne doprowadzi\u0142y do \u200b\u200bzniszczenia budowli. Brakowa\u0142o te\u017c \u015brodk\u00f3w i celowo\u015bci na remont obiektu, gdy\u017c nowe czasy przynosi\u0142y nowe wymagania, tym bardziej port zosta\u0142 przeniesiony, co wymaga\u0142o postawienia nowej latarni morskiej w innym miejscu. Tak wi\u0119c, istniej\u0105ca dok\u0142adnie 90 lat, latarnia morska w Nowym Porcie zosta\u0142a pozostawiona na pastw\u0119 s\u0142onych wiatr\u00f3w znad morza i czasu, stopniowo zawalaj\u0105c si\u0119 i niszczej\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

Jednak los latarni morskiej mia\u0142 si\u0119 odmieni\u0107. Na pocz\u0105tku lat 90. Gda\u0144sk odwiedzi\u0142 by\u0142y mieszkaniec miasta Stefan Jacek Michalak. Zobaczy\u0142 w jakim op\u0142akanym stanie znalaz\u0142a si\u0119 latarnia morska. Z wielkim entuzjazmem zabra\u0142 si\u0119 za jej odbudow\u0119. Najpierw za\u0142atwi\u0142 dokumenty na prawo w\u0142asno\u015bci do latarni, na co w\u0142adze lokalne z wielk\u0105 ch\u0119ci\u0105 si\u0119 zgodzi\u0142y. Nast\u0105pi\u0142y dziesi\u0119ciolecia renowacji, podczas kt\u00f3rej Stefan stara\u0142 si\u0119 zachowa\u0107 jak najwi\u0119cej pierwotnego wygl\u0105du budynku. Po ci\u0119\u017ckiej pracy w 2004 roku latarnia zosta\u0142a oficjalnie otwarta dla zwiedzaj\u0105cych. Budowla sta\u0142a si\u0119 swoistym muzeum latarni morskiej, a zdesperowani, kt\u00f3rzy znajd\u0105 w sobie si\u0142\u0119, aby pokona\u0107 114 schod\u00f3w na jej szczyt, zostan\u0105 nagrodzone wspania\u0142\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 podziwiania pi\u0119knych panoram Tr\u00f3jmiasta.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n