{"id":8073,"date":"2026-05-25T18:42:40","date_gmt":"2026-05-25T16:42:40","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-future.eu\/?p=8073"},"modified":"2026-05-25T18:50:01","modified_gmt":"2026-05-25T16:50:01","slug":"500-lat-pod-woda-znalezisko-gdanskich-badaczy-w-morzu-baltyckim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-8073-500-lat-pod-woda-znalezisko-gdanskich-badaczy-w-morzu-baltyckim","title":{"rendered":"500 lat pod wod\u0105: znalezisko gda\u0144skich badaczy w Morzu Ba\u0142tyckim"},"content":{"rendered":"\n

Przez wieki Ba\u0142tyk pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 kluczowej arterii handlowej \u0142\u0105cz\u0105cej kraje Europy P\u00f3\u0142nocnej, a Gda\u0144sk by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w na tej mapie. Dawne dzieje pomagaj\u0105 nam odkrywa\u0107 nie tylko badania historyczne, lecz tak\u017ce spektakularne odkrycia archeologiczne. Ba\u0142tyk przez setki lat skrywa\u0142 tajemnic\u0119, kt\u00f3ra zaskoczy\u0142a naukowc\u00f3w. W kwietniu 2026 roku gda\u0144scy badacze odnale\u017ali na dnie morza drewnian\u0105 beczk\u0119, kt\u00f3ra spoczywa\u0142a tam przez ponad 500 lat. Eksperci s\u0105 zgodni: ten cenny artefakt mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kluczowym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy<\/strong> o ba\u0142tyckich szlakach handlowych \u015bredniowiecza i wczesnej nowo\u017cytno\u015bci. Wyj\u0105tkowe znalezisko zasili\u0142o ju\u017c zbiory Narodowego Muzeum Morskiego w Gda\u0144sku, informuje portal gdansk-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Przypadkowe odkrycie morskiego skarbu<\/h2>\n\n\n\n

Do niezwyk\u0142ego odkrycia dosz\u0142o podczas prac poszukiwawczych i neutralizacji niewybuch\u00f3w, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w marcu 2026 roku. Specjali\u015bci przeczesywali dno, szukaj\u0105c obiekt\u00f3w stanowi\u0105cych zagro\u017cenie dla planowanej budowy elektrowni j\u0105drowej w Gda\u0144sku. Ich uwaga skupia\u0142a si\u0119 na odpadach ferromagnetycznych, pozosta\u0142o\u015bciach po dawnych konfliktach zbrojnych oraz innych potencjalnie niebezpiecznych materia\u0142ach. Grzegorz Matusik, dyrektor Pionu Realizacji Projekt\u00f3w Inwestycyjnych sp\u00f3\u0142ki Polskie Elektrownie J\u0105drowe, przyzna\u0142, \u017ce jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 przy realizacji pierwszej polskiej elektrowni atomowej jest w\u0142a\u015bnie lokalizacja, bezpieczne wydobycie oraz zabezpieczenie historycznych zabytk\u00f3w<\/strong> z dna Ba\u0142tyku. Kwestia ochrony dziedzictwa kulturowego ma dla ekspert\u00f3w ogromne znaczenie. Dlatego w badania zaanga\u017cowano do\u015bwiadczonych archeolog\u00f3w oraz podwykonawc\u00f3w, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 proces zabezpieczania znalezisk.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z najcenniejszych odkry\u0107 okaza\u0142a si\u0119 beczka datowana na okres mi\u0119dzy XV a XVII wiekiem. Obiekt ma oko\u0142o 70 cm wysoko\u015bci, 40 cm \u015brednicy i wa\u017cy ponad 200 kg. Zdaniem specjalist\u00f3w jest ona wype\u0142niona k\u0119sami \u017celaza osmundzkiego<\/strong> \u2013 popularnego w p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu p\u00f3\u0142produktu hutniczego. Co ciekawe, na dnie naczynia zachowa\u0142y si\u0119 merki, czyli dawne znaki kupieckie, kt\u00f3rymi do ko\u0144ca XVII wieku oznaczano towary transportowane drog\u0105 morsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Eksperci z Narodowego Muzeum Morskiego sugeruj\u0105, \u017ce beczka mog\u0142a stanowi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 \u0142adunku statku handlowego kursuj\u0105cego po Ba\u0142tyku \u2013 niewykluczone, \u017ce p\u0142yn\u0105cego ze Szwecji. Najbardziej prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105 zatoni\u0119cia jednostki by\u0142 silny sztorm lub nag\u0142a katastrofa morska.<\/p>\n\n\n\n

Dalsze badania w muzeum<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi z serwisu: https:\/\/radiogdansk.pl\/ <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wydobyty artefakt natychmiast przewieziono do Narodowego Muzeum Morskiego w Gda\u0144sku. Beczka zosta\u0142a podniesiona przez nurk\u00f3w kierowanych przez archeologa podwodnego z g\u0142\u0119boko\u015bci 19 metr\u00f3w. Naukowcy podejrzewaj\u0105, \u017ce naczynie wykonano z drewna iglastego, jednak ostateczn\u0105 odpowied\u017a przynios\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe analizy. Cho\u0107 w miejscu odkrycia nie natrafiono na inne fragmenty wraku, niewykluczone, \u017ce kolejne fazy prac przynios\u0105 nast\u0119pne, r\u00f3wnie fascynuj\u0105ce odkrycia archeologiczne<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Po otrzymaniu morskiego skarbu muzealnicy musieli zmierzy\u0107 si\u0119 z nie\u0142atwym wyzwaniem konserwatorskim. Irena Rodzik, kierownik Dzia\u0142u Konserwacji Muzeali\u00f3w NMM, wyja\u015bni\u0142a, \u017ce proces zabezpieczania drewna i metalu diametralnie si\u0119 r\u00f3\u017cni. Dlatego pierwszym krokiem b\u0119dzie oddzielenie element\u00f3w drewnianych od metalowych<\/strong>. Cz\u0119\u015b\u0107 drewniana zostanie poddana liofilizacji (suszeniu w pr\u00f3\u017cni), natomiast metalowy \u0142adunek przejdzie szczeg\u00f3\u0142owe badania sk\u0142adu oraz proces oczyszczania ze szkodliwych chlork\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Historyk\u00f3w szczeg\u00f3lnie mocno interesuje zawarto\u015b\u0107 beczki, poniewa\u017c skrywa ona surowy metal. Dzi\u0119ki temu badacze zyskaj\u0105 szans\u0119 na ustalenie, kto sprzedawa\u0142 i kupowa\u0142 ten towar<\/strong> w dawnych wiekach.<\/p>\n\n\n\n

Podobne znaleziska odnotowano ju\u017c wcze\u015bniej u wybrze\u017cy Szwecji i Niemiec. Dzi\u0119ki nim naukowcy dowiedzieli si\u0119, jak przed stuleciami organizowano transport morski, jak znakowano \u0142adunki oraz jakimi szlakami handlowymi towary przemieszcza\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy najwa\u017cniejszymi ba\u0142tyckimi portami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez wieki Ba\u0142tyk pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 kluczowej arterii handlowej \u0142\u0105cz\u0105cej kraje Europy P\u00f3\u0142nocnej, a Gda\u0144sk by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w na tej mapie. Dawne dzieje pomagaj\u0105 nam odkrywa\u0107 nie tylko badania historyczne, lecz tak\u017ce spektakularne odkrycia archeologiczne. Ba\u0142tyk przez setki lat skrywa\u0142 tajemnic\u0119, kt\u00f3ra zaskoczy\u0142a naukowc\u00f3w. W kwietniu 2026 roku gda\u0144scy badacze odnale\u017ali na dnie morza […]<\/p>\n","protected":false},"author":487,"featured_media":8062,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[4367,4366,4377,3957,3886,4374,4378,4364,4379,4380,4376,4375,4372,4368,4381],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-8073","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-archeologia-podwodna","10":"tag-elektrownia-jadrowa-pl","11":"tag-gdansk-3","12":"tag-historia-gdanska","13":"tag-konserwacja-zabytkow","14":"tag-merki-kupieckie-pl","15":"tag-narodowe-muzeum-morskie","17":"tag-polskie-elektrownie-jadrowe-pl","18":"tag-skarb-z-dna-morza","19":"tag-sredniowiecze","20":"tag-szlaki-handlowe","21":"tag-zabytkowa-beczka","22":"tag-zelazo-osmundzkie-pl","23":"motype-eternal","24":"moformat-vlasna","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/487"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8074,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8073\/revisions\/8074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8073"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=8073"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=8073"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=8073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}