{"id":8124,"date":"2026-05-25T19:59:02","date_gmt":"2026-05-25T17:59:02","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-future.eu\/?p=8124"},"modified":"2026-05-25T20:07:34","modified_gmt":"2026-05-25T18:07:34","slug":"historia-rodziny-przedsiebiorcow-ktora-wniosla-znaczacy-wklad-w-historie-sopotu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/eternal-8124-historia-rodziny-przedsiebiorcow-ktora-wniosla-znaczacy-wklad-w-historie-sopotu","title":{"rendered":"Historia rodziny przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3ra wnios\u0142a znacz\u0105cy wk\u0142ad w histori\u0119 Sopotu"},"content":{"rendered":"\n

Tr\u00f3jmiasto obfituje w niezwyk\u0142e historie sukcesu. Arty\u015bci, naukowcy, przedsi\u0119biorcy \u2013 na przestrzeni lat \u017cy\u0142o tu i pracowa\u0142o wielu ludzi, bez kt\u00f3rych trudno wyobrazi\u0107 sobie histori\u0119 tego regionu nad Ba\u0142tykiem. Istniej\u0105 jednak nazwiska niesprawiedliwie zapomniane. Rodzina Herbst\u00f3w<\/strong> jest doskonale znana w \u0141odzi, ale w Sopocie wiedza o tych przedsi\u0119biorcach jest znikoma, mimo \u017ce wnie\u015bli oni ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j miasta, pisze gdansk-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Z \u0141odzi do Sopotu<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Edward Herbst<\/strong>, przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry rozbudowa\u0142 rodzinne imperium, urodzi\u0142 si\u0119 21 pa\u017adziernika 1844 roku w Radomiu. Po uko\u0144czeniu nauki w Szkole G\u0142\u00f3wnej w Warszawie<\/strong> zosta\u0142 uczniem jednego z najs\u0142ynniejszych \u0142\u00f3dzkich fabrykant\u00f3w, Karola Wilhelma Scheiblera<\/strong>. Postanowi\u0142 zwi\u0105za\u0107 swoj\u0105 karier\u0119 z niezwykle zyskownym w\u00f3wczas przemys\u0142em w\u0142\u00f3kienniczym. Szybko sta\u0142 si\u0119 kluczowym pracownikiem zak\u0142ad\u00f3w bawe\u0142nianych \u2013 jednego z najpot\u0119\u017cniejszych przedsi\u0119biorstw w \u00f3wczesnej Europie. Z czasem Edward Herbst zosta\u0142 wsp\u00f3lnikiem w interesach Scheiblera, a w 1875 roku po\u015blubi\u0142 jego c\u00f3rk\u0119, Matyld\u0119.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142ynny te\u015b\u0107 Edwarda Herbsta zmar\u0142 w 1881 roku, pozostawiaj\u0105c ma\u0142\u017ce\u0144stwu w spadku swoje imperium. Edward sprawnie zarz\u0105dza\u0142 nim oraz innymi przedsi\u0119biorstwami przez kolejne 25 lat. Przemys\u0142owca tego mo\u017cna \u015bmia\u0142o nazwa\u0107 wizjonerem biznesu<\/strong>, poniewa\u017c potrafi\u0142 jednocze\u015bnie prowadzi\u0107 interesy w zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych bran\u017cach. Budowa\u0142 linie kolejowe, posiada\u0142 huty, kopalnie, fabryki s\u0142odyczy oraz browary. Kierowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u0142\u00f3dzk\u0105 elektrowni\u0105 miejsk\u0105 i gazowni\u0105. Herbst wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 niezwykle ostrym umys\u0142em i biegle w\u0142ada\u0142 trzema j\u0119zykami<\/strong>: polskim, niemieckim i rosyjskim.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz talentu biznesowego Edward Herbst da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako hojny filantrop. Podczas pobytu w \u0141odzi wspiera\u0142 finansowo rozw\u00f3j pierwszej polskiej gazety w mie\u015bcie \u2013 \u201eDziennika \u0141\u00f3dzkiego\u201d<\/strong>. Niestety, w \u017cyciu rodziny dosz\u0142o do tragedii, kt\u00f3ra dodatkowo pchn\u0119\u0142a ich w kierunku dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej. W wieku zaledwie dziesi\u0119ciu lat zmar\u0142a c\u00f3rka Edwarda i Matyldy \u2013 Anna Maria. Ma\u0142\u017conkowie przekazali ogromn\u0105 sum\u0119 na budow\u0119 nowoczesnego szpitala dzieci\u0119cego im. Anny Marii<\/strong> w \u0141odzi.<\/p>\n\n\n\n

W latach 80. XIX wieku Herbstowie zacz\u0119li sp\u0119dza\u0107 letnie miesi\u0105ce w Sopocie, kt\u00f3ry ju\u017c wtedy cieszy\u0142 si\u0119 s\u0142aw\u0105 modnego i luksusowego kurortu. Edward zakocha\u0142 si\u0119 w tym nadmorskim mie\u015bcie od pierwszego wejrzenia. Fascynacja ta by\u0142a na tyle silna, \u017ce w 1891 roku kupi\u0142 tu will\u0119 wraz z przyleg\u0142ym terenem przy \u00f3wczesnej ulicy Szkolnej (obecnie ul. Ko\u015bciuszki)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Biznes i filantropia w Sopocie<\/h2>\n\n\n\n

Urz\u0105dzenie i rozbudow\u0119 sopockiej rezydencji Edward Herbst powierzy\u0142 lokalnemu hotelarzowi, Hugo Werminghoffowi. By\u0142a to transakcja wi\u0105zana \u2013 \u0142\u00f3dzki fabrykant w zamian wspar\u0142 finansowo budow\u0119 s\u0142ynnego sopockiego hotelu \u201eWerminghoff\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 1891 roku ruszy\u0142y prace nad budow\u0105 nowego domu dla rodziny Herbst\u00f3w oraz modernizacj\u0105 istniej\u0105cych na dzia\u0142ce obiekt\u00f3w. Nad ca\u0142o\u015bci\u0105 czuwali znani sopoccy architekci \u2013 Felix Dost i Carl Kuperschmitt. Opr\u00f3cz g\u0142\u00f3wnej willi, w sk\u0142ad posiad\u0142o\u015bci wchodzi\u0142a oficyna, dom go\u015bcinny, willa nr 33 oraz efektowna oran\u017ceria<\/strong>. Na terenie posiad\u0142o\u015bci znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c malowniczy w\u0105w\u00f3z ze \u0179r\u00f3d\u0142em Elizy oraz kamienna grota usytuowana na zboczu z widokiem na morze.<\/p>\n\n\n\n

Po przeprowadzce Herbst\u00f3w do Sopotu pojawi\u0142o si\u0119 wyzwanie: jak skutecznie zarz\u0105dza\u0107 imperium, kt\u00f3re pozosta\u0142o w \u0141odzi? Doskona\u0142y zmys\u0142 organizacyjny Edwarda pozwoli\u0142 jednak rozwi\u0105za\u0107 ten problem bez \u017cadnych strat dla biznesu. W swojej sopockiej rezydencji zainstalowa\u0142 nowoczesny system telegraficzny<\/strong>, zapewniaj\u0105cy sta\u0142\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z \u0142\u00f3dzkimi fabrykami. Obs\u0142ug\u0105 telegrafu zajmowa\u0142 si\u0119 zatrudniony na sta\u0142e specjalista, mieszkaj\u0105cy na terenie posiad\u0142o\u015bci. Co wi\u0119cej, kadra zarz\u0105dzaj\u0105ca z \u0141odzi regularnie przyje\u017cd\u017ca\u0142a do Sopotu na konsultacje, gdzie Herbst gwarantowa\u0142 im zakwaterowanie.<\/p>\n\n\n\n

Gdy Edward Herbst przekaza\u0142 stery w firmie swojemu synowi Leonowi, m\u00f3g\u0142 w pe\u0142ni odda\u0107 si\u0119 swojej wielkiej pasji \u2013 ogrodnictwu. W 1908 roku wybudowa\u0142 w przypa\u0142acowym parku przeszklon\u0105 oran\u017ceri\u0119 o d\u0142ugo\u015bci 13 metr\u00f3w<\/strong>, zwie\u0144czon\u0105 efektown\u0105 kopu\u0142\u0105. Obiekt posiada\u0142 nowoczesny system grzewczy, a jego poszczeg\u00f3lne sekcje by\u0142y dostosowane do uprawy r\u00f3\u017cnych, cz\u0119sto egzotycznych gatunk\u00f3w ro\u015blin. Herbst uwielbia\u0142 ogrodnicze eksperymenty, czego pami\u0105tk\u0105 jest rosn\u0105cy na terenie dawnej posiad\u0142o\u015bci niezwyk\u0142y kasztanowiec. Posiada on dwa pnie \u2013 jeden z nich wiosn\u0105 pokrywa si\u0119 czerwonymi kwiatami, a drugi bia\u0142ymi.<\/p>\n\n\n\n

W Sopocie Edward Herbst kontynuowa\u0142 tak\u017ce swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 filantropijn\u0105. Przekaza\u0142 znaczne fundusze na budow\u0119 ewangelickiego ko\u015bcio\u0142a Zbawiciela<\/strong>, a dla katolickiej parafii Gwiazdy Morza wraz z \u017con\u0105 ufundowa\u0142 trzy dzwony. Fabrykant regularnie finansowa\u0142 zakup sprz\u0119tu dla sopockiej stra\u017cy po\u017carnej, a tak\u017ce wspiera\u0142 lokalny sierociniec i dom starc\u00f3w. Jako cz\u0142owiek wszechstronnie wykszta\u0142cony, Herbst kocha\u0142 sztuk\u0119 i patronowa\u0142 wielu artystom. Jednym z cz\u0119stych go\u015bci w jego sopockiej rezydencji by\u0142 wybitny malarz Wojciech Kossak<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Dalsze losy sopockiej posiad\u0142o\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Edward Herbst zmar\u0142 na zawa\u0142 serca w nocy z 5 na 6 czerwca 1921 roku w swojej sopockiej rezydencji. Ceremonia pogrzebowa odby\u0142a si\u0119 na sopockim cmentarzu ewangelickim<\/strong> z udzia\u0142em honorowej asysty stra\u017cy po\u017carnej. Jeszcze w tym samym roku wdowa po fabrykancie zleci\u0142a budow\u0119 kaplicy grobowej wed\u0142ug projektu Heinricha Dunkela.<\/p>\n\n\n\n

Matylda Herbst mieszka\u0142a w posiad\u0142o\u015bci a\u017c do 1939 roku. Zmar\u0142a w wieku 81 lat i zosta\u0142a pochowana u boku m\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

Przed \u015bmierci\u0105 Matylda zapisa\u0142a sopock\u0105 oran\u017ceri\u0119 miastu, natomiast ca\u0142\u0105 posiad\u0142o\u015b\u0107 spadkobiercy sprzedali w 1940 roku skarbowi pa\u0144stwa III Rzeszy<\/strong>. W kolejnych latach teren ten przeszed\u0142 pod zarz\u0105d wojska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tr\u00f3jmiasto obfituje w niezwyk\u0142e historie sukcesu. Arty\u015bci, naukowcy, przedsi\u0119biorcy \u2013 na przestrzeni lat \u017cy\u0142o tu i pracowa\u0142o wielu ludzi, bez kt\u00f3rych trudno wyobrazi\u0107 sobie histori\u0119 tego regionu nad Ba\u0142tykiem. Istniej\u0105 jednak nazwiska niesprawiedliwie zapomniane. Rodzina Herbst\u00f3w jest doskonale znana w \u0141odzi, ale w Sopocie wiedza o tych przedsi\u0119biorcach jest znikoma, mimo \u017ce wnie\u015bli oni ogromny […]<\/p>\n","protected":false},"author":487,"featured_media":8101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[4476,4479,4486,4487,4488,4489,4490,4471,4481,4491,4492,4472,4477,4493],"motype":[1122],"moformat":[3406],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-8124","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-edward-herbst","9":"tag-fabrykanci-lodzcy","10":"tag-filantropia-pl","11":"tag-historia-lodzi-pl","12":"tag-historia-sopotu-pl","13":"tag-karol-scheibler-pl","14":"tag-lodz-pl","15":"tag-matylda-scheibler","16":"tag-palac-herbsta","17":"tag-sopot-pl","18":"tag-trojmiasto-pl","19":"tag-wille-w-sopocie","20":"tag-wojciech-kossak","21":"tag-zabytki-sopotu-pl","22":"motype-eternal","23":"moformat-3406","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/487"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8125,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8124\/revisions\/8125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8124"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=8124"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=8124"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=8124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}